Een groepstransportovereenkomst (GTO) laat meerdere bedrijven op uw bedrijventerrein samen een afgesproken transportcapaciteit beheren, in plaats van ieder een eigen plek in de wachtrij. Sinds het ACM-codebesluit van december 2025 heeft dit collectieve transportrecht een juridische basis en vanaf 1 januari 2027 moeten netbeheerders het aanbieden. Dat maakt 2026 het jaar om uw groep te vormen en het technisch ontwerp voor te bereiden. In dit artikel leggen wij nuchter uit wat een GTO precies is, voor wie hij geschikt is, en waarom hij zonder batterij en energiemanagementsysteem in de praktijk niet werkt. Wij zijn daar eerlijk over: een GTO is geen ontsnappingsroute van de wachtlijst, maar een efficiency-instrument dat technische sturing vereist.
Wat is een GTO (en wat is GOTO)?
Een groepstransportovereenkomst is een contract waarin twee of meer grootverbruik-aansluitingen samen een afgesproken hoeveelheid transportcapaciteit beheren. Elk bedrijf houdt zijn eigen fysieke aansluiting, maar de groep krijgt gezamenlijk gecontracteerd transportvermogen (GTV) toegewezen in plaats van ieder een individueel GTV. De gedachte erachter is simpel: niet alle bedrijven op een terrein pieken op hetzelfde moment, dus het gezamenlijke maximum ligt lager dan de optelsom van alle losse pieken. Die ruimte tussen de individuele pieken is precies waar de winst zit.
In de markt hoort u soms verschillende afkortingen rond dit onderwerp opduiken, waaronder GOTO. Wij zijn daar eerlijk over: de officiële, in de Netcode elektriciteit en bij netbeheerders gehanteerde term is consequent GTO. Dat is de formeel verankerde contractvorm. Binnen een GTO worden zowel afname als teruglevering binnen het groepsvermogen afgestemd. Laat u dus niet in de war brengen door alternatieve aanduidingen; juridisch is GTO de contractvorm waar u mee te maken krijgt.
Een GTO is daarmee een van de bouwstenen voor een energiehub: een slim aangestuurd decentraal energiesysteem op een bedrijventerrein waarin afname en teruglevering onderling worden afgestemd. De pilot Lage Weide in Utrecht draait sinds september 2024 met vijf deelnemende ondernemers en laat zien hoe zo'n collectief in de praktijk vorm krijgt. Voor terreinen die op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland in rood of oranje gebied liggen, is dit een van de weinige routes om toch te kunnen blijven groeien. Wilt u eerst weten of uw locatie in een congestiegebied ligt, dan helpt onze uitleg over het checken van uw gebied op de capaciteitskaart.
Wat verandert er in 2026 en 2027? De nieuwe spelregels
Het kantelpunt is het ACM-codebesluit groepstransportovereenkomst, genomen op 11 december 2025 en gepubliceerd op 19 december 2025. Dat besluit wijzigt de Netcode, de Tarievencode en de Begrippencode elektriciteit en geeft de GTO een juridische basis. Daarmee is de GTO niet langer een experiment, maar een vastgelegde contractvorm waar netbeheerders mee moeten werken.
Vanaf 1 januari 2027 zijn netbeheerders verplicht om de GTO als contractvorm aan te bieden. Het jaar 2026 is een voorbereidings- en pilotjaar. Enexis ontwikkelt de GTO bijvoorbeeld samen met tien bedrijventerreinen in een pilot, en de bredere uitrol wordt vanaf 2027 verwacht. Er geldt een implementatietermijn van een jaar voor alle GTO-varianten, en de uitrol is gefaseerd: eerst komt de basis-GTO beschikbaar.
Voor de financiële kant is een detail van het codebesluit belangrijk: de eerder gehanteerde vermenigvuldigingsfactor van 1,21 op de netkosten is geschrapt. Die factor vormde een drempel voor deelname en het wegvallen ervan verlaagt de kosten van het collectieve transportrecht. Dat maakt 2026 het logische moment om uw groep te vormen, terwijl de regeling nog niet breed openstaat en u dus voorop kunt lopen. Een eerste check of uw terrein kansrijk is, doet u met de Netcongestie-Scan.
Voor wie is een GTO geschikt? De harde toelatingseisen
Een GTO is niet voor iedereen. De eerste eis is dat elke deelnemer een grootzakelijke aansluiting heeft die groter is dan 3 x 80 ampere. Bedrijven met een kleinverbruik-aansluiting vallen er dus buiten. Daarnaast moeten alle deelnemers op hetzelfde spanningsniveau zitten (laag-, midden- of hoogspanning) en achter hetzelfde transportverdeelstation zijn aangesloten. In de praktijk betekent dit dat u netburen moet zijn die fysiek op hetzelfde stuk net hangen.
Technisch is per aansluiting een betrouwbare grootverbruik-meetinrichting nodig die het verbruik op kwartierbasis meet, zodat het verbruik gevolgd kan worden. Zonder betrouwbare meetdata is een groepsmaximum niet te bewaken en is een GTO simpelweg niet uitvoerbaar.
Organisatorisch vraagt de regeling om een rechtspersoon en een gemachtigde die namens de groep met de netbeheerder handelt. De groep spreekt onderling af hoe de kosten en de aansprakelijkheid worden verdeeld. Liander noemt daarbij een optionele transitieperiode van maximaal drie jaar om uit te stappen, wat de drempel om in te stappen verlaagt. Bedrijven in sectoren met grote, ongelijktijdige verbruikspieken, zoals logistiek en distributie, zijn vaak een goede kandidaat voor een groep.
Waarom een GTO zonder batterij en EMS niet werkt
De netbeheerder geeft met een GTO alleen het kader en het maximale groepsvermogen. Daarbinnen blijven is de verantwoordelijkheid van de groep zelf, en kritieke netdelen mogen niet worden overbelast. Anders dan bij een individuele aansluiting moet de groep dus actief sturen, want een overschrijding raakt iedereen achter het gedeelde transportrecht.
Daarom is een overkoepelend energiemanagementsysteem in de praktijk onmisbaar. Het EMS stemt verbruik en opwek van alle deelnemers op elkaar af en bewaakt de groepspiek op kwartierbasis. Theo Scholte van Netbeheer Nederland wijst er terecht op dat het voorspellen en monitoren van groepscapaciteit veel complexer is dan bij individuele aansluitingen. Software die alle profielen samenvoegt en vooruitkijkt, is dus geen luxe maar een voorwaarde.
Batterijopslag is het sluitstuk. Een batterij vlakt de gezamenlijke kwartierpiek af, zodat meer bedrijven binnen hetzelfde GTV kunnen groeien zonder het groepsmaximum te raken. Dat is dezelfde logica als bij peakshaving op een enkele aansluiting, maar dan op de schaal van het hele terrein. Wij verzorgen de engineering van het gedeelde profiel, plaatsen een Deye GE-batterijladder achter de collectieve aansluiting (van de GE-F60 met 61 kWh tot meerdere units richting de megawattuur) en leveren het EMS dat het gedeelde GTV stuurbaar maakt. De Deye-systemen werken met hybride omvormers en hebben tien jaar garantie en 6.000 cycli bij 90 procent ontladingsdiepte.
De eerlijke nuance: een GTO is geen ontsnappingsroute van de wachtlijst
Wij willen geen verwachtingen wekken die niet kloppen. Theo Scholte van Netbeheer Nederland is helder: een GTO is bedoeld om het net efficienter te gebruiken en is geen simpele ontsnappingsroute voor bedrijven op de wachtlijst. Het succes hangt sterk af van locatie, groepssamenstelling en timing. Past uw groei binnen de bestaande capaciteit van uw eigen aansluiting, dan is dat vrijwel altijd de snelste en eenvoudigste route, en is een GTO niet nodig.
De complexiteit zit op drie vlakken. Juridisch is er spanning tussen standaardisatie en maatwerk per terrein. Organisatorisch vraagt het beheer en de monitoring van een collectief om afspraken en discipline tussen partijen die normaal gesproken geen energiezaken samen doen. En technisch is het voorspellen van groepscapaciteit, zoals gezegd, aanzienlijk lastiger dan bij een losse aansluiting.
Juist die complexiteit pleit voor een technische partner die het risico van overschrijding wegneemt. Een GTO levert geen extra capaciteit op; hij benut bestaande capaciteit slimmer. Het verschil tussen een werkend collectief en een terrein dat alsnog tegen het groepsmaximum aanloopt, zit in de kwaliteit van de meetinrichting, het EMS en de buffer. Dat is het deel waar wij verantwoordelijkheid voor nemen.
Het stappenplan: van vol bedrijventerrein naar collectief transportrecht
Stap een is verkennen. Wij brengen het gezamenlijke energieprofiel en de piekgelijktijdigheid van de deelnemers in kaart. Hier wordt duidelijk hoeveel ruimte er zit tussen de som van de individuele pieken en het werkelijke groepsmaximum, want dat gat bepaalt of een GTO zinvol is en hoeveel ruimte er voor groei ontstaat.
Stap twee is vormen. De groep en de rechtspersoon worden samengesteld en de kostenverdeling en aansprakelijkheid worden vastgelegd. Stap drie is realiseren: de technische inrichting met meetinrichting, batterij en EMS, gevolgd door de aanvraag van de GTO bij de netbeheerder. Wij leveren direct uit voorraad en plaatsen binnen zes weken, bij spoed sneller, zodat de techniek niet de vertragende factor is.
Stap vier is beheren. Een collectief transportrecht vraagt doorlopende monitoring en bijsturing, niet eenmalige oplevering. Wij kunnen die rol als beheerpartij van het gedeelde systeem op ons nemen, zodat de groep binnen het GTV blijft en het maximale uit de collectieve capaciteit haalt. Met meer dan 10 MW geïnstalleerd vermogen en ruim vijf jaar ervaring in de batterijmarkt kennen wij de valkuilen van dit soort multi-site trajecten. Wilt u de investeringskant scherper krijgen, kijk dan bij onze zakelijke batterijen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een GTO en een GOTO?
GTO staat voor groepstransportovereenkomst en is de officiële, in de Netcode elektriciteit verankerde term voor het delen van transportcapaciteit door een groep grootverbruikers. GOTO wordt in de markt soms als afkorting gebruikt, maar is geen aparte wettelijke contractvorm. Bij een GTO worden zowel afname als teruglevering binnen het groepsvermogen afgestemd. Houd dus de officiële term GTO aan.
Krijgt mijn bedrijventerrein met een GTO extra transportcapaciteit van de netbeheerder?
Nee. Een GTO levert geen extra capaciteit op, maar laat u bestaande capaciteit efficienter benutten. De netbeheerder kent een maximaal groepsvermogen toe en door de pieken en dalen van de deelnemers onderling af te stemmen, met een EMS en een batterij, past meer groei binnen datzelfde totaal. Netbeheer Nederland benadrukt dat een GTO geen ontsnappingsroute van de wachtlijst is, maar een instrument voor efficienter netgebruik.
Welke bedrijven mogen meedoen aan een groepstransportovereenkomst?
Een GTO is alleen beschikbaar voor bedrijven met een grootverbruik-aansluiting groter dan 3 x 80 ampere. Alle deelnemers moeten op hetzelfde spanningsniveau zitten, dus laag-, midden- of hoogspanning, en achter hetzelfde transportverdeelstation zijn aangesloten. Per aansluiting is een meetinrichting nodig en de groep moet een rechtspersoon en een gemachtigde aanwijzen die namens de groep met de netbeheerder handelt. Deze eisen komen van netbeheerder Liander.
Vanaf wanneer kan ik een GTO afsluiten?
Sinds het ACM-codebesluit van december 2025 heeft de GTO een juridische basis. Vanaf 1 januari 2027 zijn netbeheerders verplicht om de GTO aan te bieden. In 2026 lopen al pilots, onder andere bij Enexis met tien bedrijventerreinen. Ons advies is om de groep in 2026 al te vormen en het technische ontwerp voor te bereiden, zodat u klaarstaat zodra de regeling breed openstaat.
Heb ik een batterij nodig voor een GTO?
Een batterij is niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk vrijwel onmisbaar om de groepspiek te bewaken en binnen het gecontracteerde groepsvermogen te blijven. Een EMS is nodig om verbruik en opwek af te stemmen, en een Deye GE-batterij vlakt de gezamenlijke kwartierpiek af zodat de groep meer kan groeien binnen hetzelfde collectieve transportrecht. Dit is dezelfde peakshaving-logica als op een enkele aansluiting, maar op de schaal van het hele terrein.
Wat kost het en wie verdeelt de kosten binnen de groep?
Er zijn twee soorten kosten: de individuele aansluitkosten per bedrijf, die ongewijzigd blijven, plus de gedeelde groepstransportkosten. De interne verdeling van die groepskosten legt de groep zelf vast in de samenwerkingsafspraken. Door het schrappen van de vermenigvuldigingsfactor van 1,21 in het codebesluit vallen de netkosten lager uit. Exacte tarieven verschillen per situatie; voor de investeringskant van batterij en EMS verwijzen wij u naar onze pagina over zakelijke batterijen.
Doe de Netcongestie-Scan
Wij combineren engineering, levering en installatie uit een hand. Bekijk uw situatie of leg uw vraag direct bij ons neer.