Staat u in een congestiegebied jaren op de wachtlijst voor een vaste aansluiting? Dan laat u met die houding mogelijk veel geld liggen. Een non-firm aansluiting met flexibel transportcontract en korting op uw nettarief is sinds februari 2024 een feit, en netbeheerders moeten u er in 2026 actief over informeren. In ruil voor afschakelbaarheid krijgt u korting op het nettarief en vaak eerder ruimte op een vol net. De vraag is alleen: hoeveel korting levert dat op, en hoe pakt u die zonder uw proces stil te leggen?
Het probleem: vol net, vaste aansluiting onbereikbaar
U wilt uitbreiden of verzwaren, maar de netbeheerder meldt dat er geen capaciteit is. Op de capaciteitskaart van Netbeheer Nederland staat 53% van de postcodegebieden rood en 7% oranje. In die gebieden krijgt u geen gegarandeerd (firm) transportrecht of u staat jaren op een wachtlijst. Voor veel bedrijven betekent dat een blokkade op groei.
De reflex is om te blijven wachten op een firm aansluiting. Maar dat is niet de enige route. Het ACM-contractstelsel kent inmiddels meerdere flexibele contractvormen die eerder ruimte kunnen geven, juist omdat u het net ontziet op de zwaarste momenten. U geeft een stuk zekerheid op en krijgt daarvoor een lager tarief en sneller perspectief terug.
De financiële inzet is reëel. Het transporttarief voor grootverbruik ligt rond 35 tot 50 euro per kW per jaar. Bij een gecontracteerd vermogen van enkele honderden kW loopt dat op tot tienduizenden euro's per jaar. Elk procent korting op dat tarief telt direct mee in uw kostenplaatje. Wilt u eerst weten of u überhaupt in een congestiegebied zit, dan leest u in het artikel over de congestiestatus van uw locatie hoe u dat nagaat.
De vier flexibele contractvormen op een rij
Er zijn vier varianten naast de klassieke firm aansluiting. De non-firm ATO is de bekendste: u geeft (een deel van) uw vaste transportrecht op, dat in theorie tot 100% van het jaar kan worden beperkt, en krijgt in ruil korting op het nettarief. Deze vorm mag sinds 1 februari 2024 worden aangeboden, is sinds 1 februari 2025 verplicht en in 2026 moeten netbeheerders u er actief over informeren.
Op het hoogspanningsnet van TenneT bestaat het tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR). Daarbij heeft u minimaal 85% van de uren per jaar recht op uw gecontracteerde capaciteit. In maximaal 15% van de uren kan TenneT beperkingen opleggen, bijvoorbeeld tijdens piekmomenten. Het capaciteitsbeperkend contract (CBC) op het distributienet kent twee vormen: met afroep, waarbij de netbeheerder een dag vooraf meldt, en zonder afroep, met vaste tijdblokken. Bij Enexis vraagt een CBC minimaal 100 kW gecontracteerd transportvermogen.
Tot slot komt er een nieuwe standaard aan. Eind 2025 heeft de ACM het Capaciteitssturingscontract (CSC) formeel opgenomen in de Netcode elektriciteit, en vanaf Q2 2026 wordt het bij alle netbeheerders ingevoerd als standaard voor congestiemanagement-afspraken. De kern in een tabel: een firm aansluiting geeft 100% zekerheid en geen korting; een TDTR geeft 85% zekerheid met korting; een non-firm ATO geeft de laagste zekerheid maar de grootste korting; een CBC zit ertussenin met een vaste of afroep-vergoeding. Hoe lager de zekerheid, hoe hoger doorgaans de beloning voor uw flexibiliteit.
Hoeveel korting levert het echt op?
De hardste cijfers liggen bij het TDTR. TenneT en RVO noemen een besparing van 50 tot 65% op de nettarieven voor elektriciteit, mits u dat combineert met slim gebruik van tijdsafhankelijke tarieven. Dat is geen marginale post: op een transporttarief van enkele tonnen per jaar gaat het om een substantieel bedrag. TenneT heeft via het TDTR overigens ruim 9 gigawatt restruimte op het hoogspanningsnet toegewezen aan flexibele partijen zoals batterijparken en elektrolysers, wat aangeeft hoeveel ruimte flexibiliteit kan ontsluiten.
Voor de non-firm ATO en het CBC op het distributienet is de korting minder eenduidig. De hoogte hangt af van de netbeheerder en van de mate waarin u flexibel bent, en wordt lokaal bepaald. Bij een CBC kan de vergoeding een vast maandbedrag zijn, los van de vraag of er daadwerkelijk wordt afgeroepen. U onderhandelt dus per situatie, en het loont om de varianten naast elkaar te leggen.
Reken altijd met uw eigen getallen. De methode is eenvoudig: neem uw gecontracteerde vermogen in kW, vermenigvuldig met het transporttarief per kW per jaar, en pas daar het kortingspercentage op toe. Bij 400 kW en 45 euro per kW per jaar betaalt u 18.000 euro transport; een korting van 50% scheelt dan 9.000 euro per jaar. Dit is een rekenmethode, geen belofte, want uw werkelijke korting hangt af van uw contract. Een bredere uitsplitsing van de kosten vindt u in het artikel wat een zakelijke batterij in 2026 kost.
Waarom een non-firm contract zonder batterij riskant is
De keerzijde van de korting is de afschakeling zelf. Wordt u beperkt terwijl uw productie draait, dan ligt het proces stil. Dat betekent gemiste omzet, en bij koel- of procesgebonden bedrijven kan het bovendien een kwaliteits- of veiligheidsrisico opleveren. De korting die u op papier pakt, betaalt u dan terug in stilstand.
Dat verklaart waarom veel bedrijven nog steeds voor een firm aansluiting kiezen, ook al is die duurder en trager. Ze durven het afschakelrisico niet te dragen. Het rekensommetje kan zonder buffer namelijk negatief uitvallen: de jaarlijkse korting weegt niet op tegen een enkele dure productiestop.
De vraag die dit artikel beantwoordt, is dus niet of u korting kunt krijgen, maar hoe u die korting pakt zonder het afschakelrisico te dragen. Het antwoord zit in het scheiden van het contract met de netbeheerder en de continuiteit van uw eigen proces. Een batterij maakt dat onderscheid mogelijk.
De batterij als verzekering: korting pakken, proces door laten draaien
Een Deye GE-batterij vangt de afschakelmomenten op. De serie loopt van de GE-F60 met 61 kWh tot de GE-F240 met 241 kWh bij 121 kW, en is parallel uit te breiden tot 2,57 MWh. Tijdens een non-firm beperking of een afgesproken tijdblok levert de batterij door, terwijl uw proces niets merkt. U incasseert de transportkorting wel, maar draagt het stilstandsrisico niet.
De besturing zit in de hybride omvormer en het EMS. Dat bepaalt automatisch wanneer er ontladen moet worden, op basis van het afschakelsignaal van de netbeheerder of het vaste tijdvenster uit uw contract. U hoeft niet handmatig in te grijpen; de logica volgt het contract. Hetzelfde systeem doet buiten de afschakelvensters aan peakshaving om uw piekvermogen te verlagen, zodat de batterij dubbel rendeert.
De juiste maat volgt uit uw afschakelprofiel: hoeveel uur en hoeveel kW moet u overbruggen. Een korte afroep van enkele uren vraagt een andere capaciteit dan een tijdblok dat dagelijks terugkeert. Wij dimensioneren de batterij op uw piek- en afschakelprofiel, zodat de korting en de zekerheid op elkaar aansluiten. Wij vertalen dat profiel naar het juiste capaciteits- en vermogensbereik binnen de Deye GE-serie.
Zo kiest u: firm, non-firm of een mix
Het beslis-kader draait om drie vragen. Hoe kritisch is uw proces bij uitval? Hoe groot is uw flexibiliteit in tijd en vermogen? En hoe diep zit u in het rode gebied, oftewel hoe lang wacht u op firm transport? Hoe kritischer het proces en hoe dieper de congestie, hoe meer een batterij de doorslag geeft om toch non-firm te durven kiezen.
Een mix is vaak de slimste route. U borgt uw basislast met een firm deel en zet daar non-firm capaciteit bovenop voor extra vermogen met korting. Zo combineert u zekerheid op het noodzakelijke met een lager tarief op het flexibele deel. De batterij overbrugt dan precies de momenten waarop het non-firm deel wordt beperkt.
De stappen zijn helder: check uw congestiestatus, vraag de beschikbare contractvormen op bij uw netbeheerder en laat uw afschakelprofiel en batterij-sizing doorrekenen. Wij leveren engineering, de Deye GE-batterij en het EMS uit een hand, zodat het contract en de batterij op elkaar aansluiten. Begin met de netcongestie-scan om te zien waar u staat.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een firm en een non-firm aansluiting?
Bij een firm (vaste) ATO garandeert de netbeheerder uw gecontracteerde transportcapaciteit altijd. Bij een non-firm ATO geeft u (een deel van) dat recht op: uw transportrecht kan in theorie tot 100% van het jaar worden beperkt, en in ruil krijgt u korting op het nettarief en vaak eerder ruimte op een vol net. Bron: VEMW.
Hoeveel korting krijg ik met een flexibel transportcontract?
Voor een tijdsduurgebonden transportrecht (TDTR) op het hoogspanningsnet noemen TenneT en RVO een besparing van 50 tot 65% op de nettarieven, mits gecombineerd met tijdsafhankelijke tarieven. Voor non-firm ATO en CBC op het distributienet hangt de korting of vergoeding af van de netbeheerder en de mate van flexibiliteit; die wordt lokaal bepaald. Reken altijd met uw eigen transporttarief per kW per jaar.
Krijg ik met een non-firm contract sneller een aansluiting in een congestiegebied?
Vaak wel. Omdat u het net niet belast op de zwaarste momenten, kan de netbeheerder ruimte vrijmaken die er voor een firm aansluiting niet is. De ACM heeft de non-firm ATO juist ingevoerd om flexibele partijen eerder aan te sluiten in rode gebieden. Een garantie is er niet; het hangt af van de lokale netsituatie.
Wat gebeurt er als ik word afgeschakeld en mijn proces draait nog?
Zonder buffer betekent afschakeling productiestilstand. Daarom dekt een batterij dit af: tijdens een non-firm beperking of een afgesproken tijdblok levert de Deye GE-batterij door, terwijl u de transportkorting wel incasseert. Het EMS schakelt automatisch op het afschakelsignaal of het tijdvenster.
Welke batterij past bij een non-firm of capaciteitsbeperkend contract?
Dat hangt af van uw afschakelprofiel: hoeveel uur en hoeveel kW u moet overbruggen. De Deye GE-serie loopt van de GE-F60 (61 kWh) tot de GE-F240 (241 kWh bij 121 kW) en is parallel uit te breiden tot 2,57 MWh. Nova-Cell dimensioneert de batterij op uw piek- en afschakelprofiel, zodat de korting en de zekerheid kloppen.
Geldt SDE++ voor de batterij als ik een non-firm contract afsluit?
Nee. SDE++ geldt niet voor een stand-alone batterij, ongeacht uw contractvorm. De businesscase van een non-firm of capaciteitsbeperkend contract draait op de transportkorting plus peakshaving, eventueel aangevuld met EIA, MIA en Vamil op de investering. Zie het artikel over batterij-subsidies voor het MKB voor de actuele regelingen.
Doe de Netcongestie-Scan
Wij combineren engineering, levering en installatie uit een hand. Bekijk uw situatie of leg uw vraag direct bij ons neer.