Wachttijd voor een zwaardere netaansluiting in 2026: doorlooptijden per netbeheerder en wat u nu al kunt doen

Hoe lang duurt een zwaardere netaansluiting in 2026 echt?

Sinds het ACM Codebesluit aansluittermijnen grote elektriciteitsaansluitingen, vastgesteld op 18 april 2024 en gepubliceerd in de Staatscourant, geldt geen vaste 18-weken-termijn meer. In plaats daarvan geldt een termijn op basis van complexiteit: 26 weken voor laag-complexe aansluitingen, 52 weken voor midden-complexe aansluitingen en een maatwerktermijn voor hoog-complexe gevallen. Die oude harde deadline is dus vervangen door een gelaagd kader, en dat heeft directe gevolgen voor uw planning.

Bovenop deze wettelijke basistermijn komt een regionale wachttijd. Die stelt de netbeheerder elk kwartaal per regio opnieuw vast op basis van de actuele werkvoorraad. Deze regionale wachttijd is gemaximeerd op 40 weken en wordt in de komende tien jaar afgebouwd. De doorlooptijd die u ziet is dus de optelsom van twee delen: de basistermijn van 26 of 52 weken plus de regionale wachttijd van uw gebied.

Dit alles geldt als de aansluiting binnen de bestaande netcapaciteit past. Moet het elektriciteitsnet eerst fysiek verzwaard worden voordat uw aansluiting geleverd kan worden, dan verandert het plaatje volledig. In zulke gevallen loopt de feitelijke wachttijd op tot meerdere jaren. Enexis noemt voor deze situaties wachttijden tot 10 jaar, en voor gasaansluitingen een gemiddelde van 1 tot 2 jaar. De spanning zit dus tussen de papieren termijn en de fysieke realiteit van een vol net.

Komt er congestie in het spel, dan vervalt de aansluitplicht binnen de reguliere termijn. De netbeheerder realiseert de aansluiting dan uiterlijk 13 weken na het oplossen van de congestie. Dat klinkt overzichtelijk, maar het oplossen van de congestie zelf is precies wat jaren kan duren. Wilt u eerst weten of uw locatie in zo'n gebied ligt, dan kunt u dat zelf nagaan met de Netcongestie-Scan.

Wachttijden per netbeheerder: Liander, Enexis en Stedin

De regionale wachttijden verschillen sterk per netbeheerder en per gebied. Bij Enexis bedragen de regionale wachttijden in het tweede kwartaal van 2026 onder meer 38 weken in Groningen, Drenthe en Brabant-Midden, 34 weken in Overijssel-Oost, 27 weken in Brabant-Zuidoost en Limburg-Zuid, en 18 weken in Brabant-West. Deze komen telkens bovenop de basistermijn van 26 of 52 weken. Een midden-complexe aansluiting in Groningen komt zo al snel op 52 plus 38 weken uit.

Bij Liander geldt in 2026 een regionale wachttijd van bijvoorbeeld 40 weken in Friesland en Noord-Holland Noord, en 32 weken in Gelderland, eveneens bovenop de basistermijn. Regio's die er het slechtst aan toe zijn, lopen op tot het maximum van 40 weken regionale wachttijd, en in vol-net-gebieden zoals delen van Flevoland, Gelderland en Utrecht stapelt de fysieke verzwaring daar nog jaren bovenop. Stedin werkt met hetzelfde wettelijke kader: de complexiteits-gebaseerde basistermijn plus een per kwartaal vastgestelde regionale wachttijd; omdat Stedin die per regio publiceert, vermelden wij hier geen vaste week-getallen voor het Stedin-gebied en verwijzen wij naar de actuele aansluittermijnen-pagina van Stedin voor uw eigen aansluitgebied.

Belangrijk is het onderscheid tussen de oplevertermijn van een aansluiting en de wachtlijst voor transportcapaciteit. De eerste gaat over het fysiek aanleggen van uw aansluiting, de tweede over de vraag of er ruimte op het net is om uw vermogen af te nemen of terug te leveren. In een congestiegebied kan uw aansluiting technisch gereed zijn terwijl het transportverzoek nog op de wachtlijst staat.

Een harde waarschuwing: deze cijfers wijzigen elk kwartaal en verschillen per station en per regio. Gebruik de getallen hierboven als orde van grootte, niet als garantie. Controleer altijd de actuele capaciteitspagina van uw eigen netbeheerder voor uw specifieke postcode. Wilt u snel weten of uw locatie in een rood, oranje, geel of groen gebied valt, lees dan hoe u checkt of uw bedrijf in een congestiegebied ligt.

Wat verandert er per 1 juli 2026 op de wachtlijst?

Vanaf 1 juli 2026 verandert de werkwijze voor stroomaanvragen ingrijpend. In gebieden waar het stroomnet vol is, komen ook aanvragen van huishoudens en kleinverbruikers voor een nieuwe of zwaardere aansluiting op dezelfde wachtlijst als zakelijke aanvragen. Tot die datum kregen kleinverbruikers nog automatisch capaciteit toegewezen. Dat betekent dat de rij langer en drukker wordt, juist op het moment dat veel ondernemers willen verzwaren.

Tegelijk gaat een nieuw prioriteringskader in. Dat kent drie categorieën: congestieverzachters krijgen de hoogste prioriteit, daarna komen veiligheid en basisbehoeften, en pas daarna de rest. Regulier midden- en kleinbedrijf en grootverbruik dat niet in deze categorieën valt, krijgt geen voorrang. Voor de meeste ondernemers betekent dit concreet: zonder een net-ontlastende maatregel staat u achteraan.

Aanvragen die u indient voor 1 juli 2026 vallen in vol-net-gebieden vaak nog onder de oude procedure. Het loont dus om uw verzwaringsaanvraag niet uit te stellen, ook al weet u dat de realisatie lang duurt. De volledige uitleg van het prioriteringskader, inclusief welke categorie voor welk type aanvrager geldt, leest u in ons artikel over de prioritering van transportverzoeken per 1 juli 2026.

Doordraaien tijdens de wachttijd: de batterij als overbrugging

De kern van de oplossing is simpel: een batterij plaatst u achter uw bestaande aansluiting, zonder verzwaring. U gebruikt de capaciteit die u nu al gecontracteerd heeft slimmer in de tijd. Door pieken in de afname af te toppen, blijft u binnen uw bestaande gecontracteerde transportvermogen. In de praktijk wordt zo 20 tot 30 procent op het piekvermogen bespaard, wat ruimte schept om door te draaien of zelfs uit te breiden zonder dat het net verzwaard hoeft te worden.

Dat aftoppen van pieken heet peakshaving. Stel dat uw productiehal of pomp tijdens een paar momenten per dag tegen de bovengrens van uw aansluiting aanloopt, dan vangt de batterij die pieken op en levert het tekort bij. De rest van de dag laadt de batterij rustig op binnen de beschikbare ruimte. Hoe dit precies werkt voor uw type bedrijf leest u op onze pagina over peakshaving.

Als concreet en schaalbaar pad gebruiken wij de Deye GE-serie hybride omvormers met batterijopslag. De ladder loopt van de GE-F60 met 61 kWh, via de GE-F120 met 120 kWh, naar de GE-F240 met 241 kWh bij 121 kW. Door modules parallel te schakelen groeit het systeem mee tot 2,57 MWh. De systemen komen met 10 jaar garantie en 6.000 cycli bij 90 procent ontlaaddiepte, zodat de overbrugging niet halverwege uw wachttijd op is.

Het verschil in doorlooptijd is groot. Waar een netverzwaring jaren kan duren, is een batterijtraject een kwestie van weken: van engineering en sizing op uw piekprofiel tot inbedrijfstelling. Wij leveren direct uit voorraad en plaatsen binnen 6 weken, bij spoed sneller. U wacht dus niet op het net om door te kunnen, u draait door terwijl het net bijtrekt.

Van overbrugging naar voorrang: word congestieverzachter

Een batterij doet meer dan u overbruggen. Vanaf 1 juli 2026 krijgen congestieverzachters, bedrijven met een batterij of opwek die netcongestie verminderen, de hoogste prioriteit op de wachtlijst. Een installatie die het net actief ontlast kan u dus niet alleen door de wachttijd heen helpen, maar u ook hoger in de rij plaatsen voor de uiteindelijke verzwaring. Daarmee wordt dezelfde investering twee keer rendabel: vandaag in capaciteit, en straks in positie.

Bij grotere systemen horen wel verplichtingen. Denk aan een melding bij de netbeheerder, een aansluit- en transportovereenkomst, en bij grotere vermogens mogelijk een capaciteitssturingscontract. Dit is geen reden om af te haken, maar wel om het traject vanaf het begin goed in te richten. Wij begeleiden dat als onderdeel van het project.

Of uw profiel als congestieverzachter kwalificeert, bepaalt de engineering. Hier doet de sizing op uw werkelijke piekprofiel ertoe: een batterij die te klein is gedimensioneerd ontlast het net onvoldoende, een te grote is duurder dan nodig. Wij baseren de dimensionering op uw meetdata, zodat uw installatie ook daadwerkelijk als net-ontlastende maatregel telt.

Stappenplan: wat doet u deze week?

Begin met de feiten over uw locatie. Check eerst of u in een congestiegebied ligt, want dat bepaalt zowel uw wachttijd als uw kansen als congestieverzachter. De capaciteitskaart van Netbeheer Nederland dekt ongeveer 462.000 postcodes en wordt wekelijks ververst; ongeveer 53 procent staat op rood en 7 procent op oranje. Een eerste indicatie krijgt u via de Netcongestie-Scan die hierboven al genoemd is.

Vraag vervolgens uw verzwaring tijdig aan, ook al weet u dat de realisatie lang duurt. U behoudt zo uw plek in de wachtrij, en aanvragen van voor 1 juli 2026 vallen in vol-net-gebieden vaak nog onder de oude procedure. Uitstel kost u alleen maar positie. Laat parallel een piekprofiel-analyse maken om te bepalen welke batterijcapaciteit u nodig heeft om te overbruggen en eventueel als congestieverzachter te kwalificeren.

Plan de batterij parallel aan de verzwaringsaanvraag, niet erna. Zo draait u door terwijl de verzwaring loopt, in plaats van eerst jaren te wachten en dan pas te investeren. Voor agrarische bedrijven met hoge gelijktijdige belasting werkt deze volgorde bijzonder goed. Sluit af door de businesscase rond te maken met fiscale regelingen zoals de EIA, MIA en Vamil, die de terugverdientijd van de batterij verkorten.